Achtergronden van de crowdfunding door de bibliotheek

Het is alweer bijna een jaar geleden dat de bibliotheek 20.000 euro ophaalde via crowdfunding.

Daar was men natuurlijk erg blij mee. Bovendien bleek het ook nog tamelijk uniek. Want bibliotheek Nikerk was de eerste bieb in ons land, die zo'n actie opzette. 

Een primeur dus. Reden voor het Bibliotheekblad om daar eens dieper in te duiken.

Directeur Laura Koppenberg startte vier jaar geleden en zag dat het gebouw dringend aan vernieuwing toe was. "We wilden de inrichting beter laten aansluiten bij de huidige taken van de bibliotheek", legt ze uit. De wensen waren onder meer meer zitplekken, een aparte ruimte voor cursussen en een vast podium.

Andere bibliotheken hadden nog geen ervaring met crowdfunding. Koppenberg vond wel voorbeelden in de film- en theaterwereld. Via het Filmtheater van Hilversum kwam ze in contact met het platform creativefunding.
Stefan Slok van creativefunding begeleidde de bibliotheek een half jaar lang. "Een bibliotheek was nieuw voor ons, maar we hebben het op dezelfde manier aangepakt als andere culturele instellingen", vertelt hij.

Het team moest eerst een haalbaar bedrag vaststellen. "Het platform eist dat je minimaal 80 procent van het streefbedrag ophaalt. Anders gaat het geld terug naar de donateurs", zegt Koppenberg. Ze kozen voor 20.000 euro, gebaseerd op het aantal inwoners en bibliotheekleden. Nijkerk heeft ongeveer 45.000 inwoners. Van hen is 24,8 procent lid van de bibliotheek.

De bibliotheek bedacht verschillende tegenprestaties voor donateurs. Mensen konden bijvoorbeeld toegangskaarten krijgen voor het heropeningsfeest, een studieplek adopteren of een stempelkaart voor tien keer koffie ontvangen.
De campagne kreeg de titel 'Help mee en bouw mee aan de bibliotheek van de toekomst'. Het team maakte een professionele video en stelde persberichten op. Ook stonden ze op de Boerenmaandag Markt met flyers en een QR-code.

De crowdfunding was één onderdeel van de financiering. Een externe fondsenwerver benaderde verschillende fondsen. Uiteindelijk kwamen er donaties van VSBfonds, Rabobank Randmeren en lokale stichtingen. Ook de gemeente en provincie droegen bij via verschillende regelingen.

De totale verbouwing kostte ongeveer 600.000 euro. "De 20.000 euro is maar 3,3 procent van het totaal", rekent Koppenberg voor. "Maar hiermee konden we dingen doen die anders niet mogelijk waren geweest, zoals de jeugdhoek mooi inrichten."

Donateurs konden een motivatie geven bij hun gift. Deze reacties werden later uitgeprint en op de gevel gehangen. "De quotes gebruik ik nu richting de gemeente om het belang van de bibliotheek te onderstrepen", zegt Koppenberg.

Op 30 oktober 2025 was de feestelijke heropening met tweehonderd gasten. In het eerste kwartaal van 2026 wordt de nieuwe instructieruimte nog afgemaakt.

Koppenberg heeft geleerd dat timing belangrijk is. Ook moet de boodschap helder zijn. Sommige mensen dachten dat ze de gemeente steunden in plaats van de bibliotheek. "Ik moest uitleggen dat het gebouw van onszelf is en dat wij verantwoordelijk zijn voor onderhoud", aldus de directeur.

Bron: Bibliotheekblad