INGEZONDEN BRIEF: Onderuitgezakt…
Dinsdagavond was ik aanwezig bij het eerste politieke "debat' in de bibliotheek in aanloop. Thema: het sociaal domein. Als lijstduwer ging ik er maar eens goed voor ‘zitten.’ De arena vulde zich gestaag met “the usual suspects.” De stoelen waren voornamelijk bezet met (kandidaat) raadsleden, wethouders en leden van locale politieke partijen.
Toen gespreksleider Ben Nitrauw vroeg hoeveel “gewone burgers”er in de zaal zaten gingen er welgeteld drie handen omhoog. Bij het woord arena denk ik al gauw aan een doorgaans rond of ovaalvormig publiek gebouw waar meestal gevechten ter vermaak van het publiek worden gehouden. Welk gevecht? De locale gladiatoren(de lijsttrekkers) zaten om te beginnen de hele avond met hun ruggen letterlijk naar het publiek toe, een faux pas van de organisatie. En of dat nog niet genoeg was merkte de gespreksleider meteen na de opening duidelijk dat het vooral “geen debatavond was.”
Onderuitgezakt in mijn stoel heb ik vervolgens de rest van de avond ondergaan. De avond verliep stroef en stroperig (met uitzondering van de voordracht van mevrouw de Nooy). Aan de hand van twee voorgelezen columns werden door de gespreksleider vragen gesteld aan de lijsttrekkers, die deze vragen vervolgens braaf beantwoorden. Slechts een enkele maal kwam iemand uit de arena aan het woord. De locale roeptoeters van de media riepen af en toe wat vanuit de coulissen(“bent u als lijsttrekkers niet bang voor een parlementaire enquête als over 10 jaar blijkt dat de hele decentralisatie operatie is mislukt”) Lijsttrekker van der Hurk(De Locale Partij) pareerde deze onzinnige vraag keurig onder het mom van “We'll cross that bridge when we come to it.”
De avond kabbelde voort. Het ’debat’ eindigde met de stelling: Politieke partijen die grote decentralisaties als een uitdaging zien overschatten zichzelf of hebben er nog weinig van begrepen? Een onzinnige stelling. Immers: de hele decentralisatieoperatie wordt de gemeenten vanuit politiek Den Haag opgelegd. Hilbrand Rozema(CU-SGP) sprak over een “plicht” en zo is het maar net. Als gemeenteraad heb je dit domweg uit te voeren, of je hier nu van harte aan wilt meewerken of niet(medebewind).
De vraag die bij mij bleef hangen na afloop is wat er straks nog over blijft van de “zelfstandige” rol als gemeenteraad c.q. gemeenteraadslid. Naar mijn mening worden gemeenten steeds meer uitgeknepen. Ze verworden tot louter uitvoeringsloketten van het Rijk. Minister Plasterk(PVDA) is hier al tijden mee bezig door maar vooral te hameren op “schaalvergroting en fusies” binnen de decentrale overheden(provincies en gemeenten). Een onzalig plan waar hij de handen niet op elkaar voor krijgt. Maar pas op: Plasterk is een bestuurlijke sluipmoordenaar. Het Rijk probeert het nu via een omweg. Door dermate veel Rijkstaken af te stoten en over de schutting bij de gemeenten te kieperen zullen kleinere gemeenten noodgedwongen moeten omkijken naar samenwerking met andere gemeenten c.q. samenwerken in bredere verbanden. Je wilt tenslotte als gemeenteraad de kwaliteit van je dienstverlening en expertise voor je inwoners op een hoog niveau houden. De Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) komt dan al snel om de hoek kijken. Het gevaar dat levensgroot op de loer ligt is dat je straks als Niekarks raadslid niets meer te zeggen hebt over al die zaken omdat het “op afstand is gezet.” De wethouder rapporteert bij tijd en wijle braaf aan de raad wat er allemaal besloten is, maar als raad ga je er niet meer over. Plasterk praat vervolgens niet meer met de gemeenteraad van Nijkerk maar slechts met de “grootschalige”samenwerkingsverbanden. De minister krijgt dus via de achterdeur alsnog zijn zin.
Kortom: zijn die grootschalige decentralisatieoperaties niet de bijl aan de wortel van onze locale(Niekarkse) democratie? Daar had ik graag wat meer over willen horen, maar wellicht komt dat nog een keer. Maar laat mij s.v.p. niet nog een hele avond aankijken tegen de ruggen van onze locale gladiatoren!
Werner de Coninck
Lijstduwer VVD Nijkerk-Hoevelaken
