Gemeente zoekt inwoners voor plannen noodsteunpunten

28 jan , 21:30 • Nieuws

Dit is een lang verhaal.

Maar ja, als je vooruit wilt denken, moet je goed voorbereid zijn. Daarom hadden zich ongeveer 80 mensen gemeld voor deze informatieavond over "Denk Vooruit". De meesten zaten in de raadszaal, de anderen keken via internet mee.

Burgemeester Tinet de Jonge over de aanleiding van de avond

De landelijke campagne "Denk vooruit" is in november begonnen. Het doel is dat alle inwoners weten wat ze kunnen doen bij noodsituaties. Voorbeelden, die ze noemde: vervuild drinkwater zoals in De Meern, lange stroomstoringen zoals in Barcelona en extreem weer.

Ze benadrukte dat de gemeente wil zorgen dat zoveel mogelijk mensen weerbaar zijn. Zij riep op om praktische stappen te nemen en met elkaar afspraken te maken. En we zijn op weg. Dat blijkt uit een enquête, die laat zien dat veel inwoners al onderdelen van een noodpakket hebben. Veel mensen geven ook aan dat ze in een crisis naar buren willen omkijken. Dat onderstreept het belang van onderlinge hulp.

Mr dr Annelies van Vark (Clingendael): wat Nederland kan leren van Zweden en Finland over weerbaarheid

Aanleiding en urgentie
Van Vark stelde dat de dreigingen toenemen. Voorbeelden zijn cyberaanvallen, drones en extreem weer. Ook langdurige stroomstoringen en drinkwaterproblemen kwamen aan bod. Zij noemde recente incidenten in Europa en paniekgedrag bij drinkwaterverontreiniging als waarschuwing.

Scandinavië
De totale verdediging en voorbereiding is In Zweden en Finland veel breder ingebed dan in Nederland. Finland heeft een lange grens met Rusland en bouwt veel voorraden op. Denk aan graanvoorraden en medicijnen. Zweden en Finland informeren hun bevolking al lang met brochures en lessen op school. Ook zijn er sterke netwerken in dorpen. Mensen weten wie hun buren zijn en helpen elkaar sneller.

Vier pijlers van paraatheid
De onderzoekster beschreef vier pijlers: militaire verdediging, economische weerbaarheid, psychologische voorbereiding en civiele bescherming. Finland kan veel reservisten activeren. Beide landen trainen vrijwilligers voor EHBO en brandbestrijding. Nederland heeft kleinere reserves en minder voorraden. Dat maakt ons kwetsbaarder bij langdurige crises.

Praktische lessen voor inwoners
Daarna gaf ze een paar concrete tips.
- Maak een noodpakket met water, eten, medicijnen, zaklamp en batterijen.
- Spreek met familie en buren af wat te doen bij stroomuitval.
- Oefen wie dieren of kwetsbaren helpt.
Dergelijke afspraken verkleinen paniek en zorgen dat hulpdiensten de tijd krijgen.

Wat gebeurt er in Nederland?
De Rijksoverheid deelt inmiddels voorlichtingsbrochures uit. Veiligheidsregio’s en gemeenten vullen dit lokaal aan. Van Vark pleitte voor meer oefening, meer voorraden en meer wijknetwerken. Zij benadrukte dat zowel overheid als burgers een rol hebben.

Petert Schut (VVGM): versterk uw zelfweerbaarheid

Aanleiding en risico’s
Hij sprak om te beginnen over toenemende risico’s. Er zijn meer dreigingen, zoals cyberaanvallen, desinformatie en extreme weersomstandigheden. Ook langdurige stroomuitval en communicatieproblemen komen vaker voor. De VVGM waarschuwt ervoor, dat dit de samenleving kwetsbaar maakt.

Rol van de VVGM en continuïteit
De VVGM coördineert hulpdiensten voor vijftien gemeenten. Denk aan GGD, ambulancezorg en brandweer. Zij moeten 24/7 kunnen blijven werken. Dat vergt planning voor communicatie, personeel en technische middelen. De VVGM traint crisisteams en werkt met gemeenten samen om lokale initiatieven te ondersteunen.

Noodsteunpunten en coördinatie
Dit jaar richt de VVGM minimaal twee noodsteunpunten in. Eén is gericht op landelijke dekking, één op stedelijke situaties. Het zijn laagdrempelige plekken, zoals wijkcentra of verenigingsgebouwen. Mensen kunnen er informatie krijgen en basisbenodigdheden. Het zijn geen noodopvanglocaties; er zijn geen slaapplaatsen. Technische coördinatiepunten blijven exclusief voor hulpdiensten.

Wat inwoners zelf kunnen doen
De VVGM benadrukt zelf- en samenredzaamheid. Burgers kunnen al veel voorbereiden. Maak een noodpakket met water, eten, medicijnen, zaklamp en batterijen. Zorg voor een radio op batterijen. Maak een familieplan: wie haalt de kinderen op, hoe houd je contact? Spreek af met buren wie kan helpen, bijvoorbeeld bij vervoer van dieren of mensen met een beperking.

Praktische voorbeelden
Bij een heidebrand moesten paarden worden geëvacueerd zonder geschikt vervoer. In zo’n geval helpt een buurtafspraak over opvang en vervoer. Bij langdurige stroomuitval kan contant geld en een opgeladen powerbank handig zijn.

Meedoen en informatie
De VGR en gemeente ondersteunen netwerken in wijken. Wie wil meedenken of hulp aanbieden, kan zich melden bij de gemeente voor lokale initiatieven.

Robin Henkes (Adviseur veiligheid gemeente Nijkerk over de stand vanzaken in onze gemeente

Betrek de buurt
De gemeente wil inwoners betrekken. Bewoners kennen hun wijk het best. Zij mogen meedenken over locaties en ideeën. Voorbeelden zijn een centrale school, dorpshuis of sporthal als steunpunt.

Klankbordgroep
In maart organiseert Nijkerk een klankbordgroep. Dit is een interactieve bijeenkomst om samen te praten en voorstellen te toetsen. De exacte datum volgt nog.

Hoe meld ik me aan?
Wie ideeën heeft of wil meedoen, kan contact opnemen met Jessica of de initiatiefnemer. Geef naam en contactgegevens door. De gemeente belt je zodra de datum en details bekend zijn.

Burgemeester tot slot: Nijkerk mogelijk pilot voor noodsteunpunten

Nijkerk als proeflocatie
Nijkerk wordt voorgesteld als pilot voor noodsteunpunten. Die plekken geven informatie en basisvoorzieningen bij langdurige uitval. Zowel dorpskernen als het buitengebied maken de gemeente geschikt voor het proefproject.

Wat gebeurt er dit jaar?
Binnen een jaar moeten noodsteunpunten en bijbehorende coördinatiepunten klaar zijn. Die coördinatiepunten helpen hulpdiensten en verzamelen hulpvragen van steunpunten.

Iedereen heeft een rol
De Jonge vroeg iedereen na te denken: wat kan ik doen voor mijn buurt? Kleine acties helpen, zoals afspraken met buren of het hebben van een noodpakket met water, eten en een zaklamp.

Dit verhaal wordt in maart vervolgd met de start van een klankbordgroep.