Resten duizend jaar oud kasteel ontdekt

NIJKERK/APPEL - De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed deed in 2007 onderzoek naar een vreemde wal in het buurtschap Appel. De Rijksdienst trof hier een walburg aan, een middeleeuwse versterking bestaande uit wallen, grachten en resten van houten gebouwen en andere bewoningssporen. Ook werd hier moerasijzererts gewonnen en brons bewerkt. Bijzonder is dat in Nederland nog nooit zo’n groot (135 x 90 meter) archeologisch complex kunt vinden. De Rijksdienst is dan ook voornemens om de walburg aan te wijzen als archeologisch rijksmonument. Het onderzoeksrapport ‘IJzer en Aarde’ dat de dienst hiervoor heeft opgesteld, biedt de Rijksdienst op woensdag 17 augustus aan wethouder dhr. C.J. Windhouwer van de gemeente Nijkerk.

NIJKERK/APPEL - De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed deed in 2007 onderzoek naar een vreemde wal in het buurtschap Appel. De Rijksdienst trof hier een walburg aan, een middeleeuwse versterking bestaande uit wallen, grachten en resten van houten gebouwen en andere bewoningssporen. Ook werd hier moerasijzererts gewonnen en brons bewerkt. Bijzonder is dat in Nederland nog nooit zo’n groot (135 x 90 meter) archeologisch complex kunt vinden. De Rijksdienst is dan ook voornemens om de walburg aan te wijzen als archeologisch rijksmonument. Het onderzoeksrapport ‘IJzer en Aarde’ dat de dienst hiervoor heeft opgesteld, biedt de Rijksdienst op woensdag 17 augustus aan wethouder dhr. C.J. Windhouwer van de gemeente Nijkerk.

Appel is een stukje Nederland waar de tijd lijkt te hebben stil gestaan, een fraaie rustieke omgeving. Grote ruilverkavelingen en andere grote veranderingen in het cultuurlandschap zijn aan dit gebied voorbij gegaan. Met dank overigens aan generaties van terreineigenaren zoals baron Van Schimmelpenninck en de huidige eigenaar, de familie Van Beuningen.

“Het is zaak om ook in de toekomst zorgvuldig met dit gebied om te gaan. Niet alleen vanwege de cultuurhistorische waarden, maar ook omdat Appel een deel uitmaakt van een ecologische verbindingszone is tussen de Utrechtse Heuvelrug en de Randmeren”, aldus René Windhouwer, wethouder gemeente Nijkerk

Het huidige Appel heeft niets van een administratief of bestuurlijk centrum, maar vele eeuwen geleden was dat wel anders. Bronsbewerking was in vroeger tijden voorbehouden aan de elite en uit historische bronnen weten we dat de zgn. Hamalandse graven hier in die tijd de scepter zwaaiden. Deze machtige familie, vernoemd naar hun territorium Hamaland, dat de Veluwe, Achterhoek, en onder andere de IJsselstreek omvatte, behoorde tot de toenmalige rijksaristocratie van het Lotharingse en later Duitse Rijk. Deze graven werden door de koning of keizer benoemd tot een soort regionaal bestuurder.

Deze functies werden op termijn overerfbaar. Door slim te trouwen (met andere adel) kon je als graaf een enorm bezit opbouwen en een nog machtiger man worden. Zo ook graaf Wichman van Hamaland. Toen zijn oudste zoon overleed, schonk hij een groot deel van zijn bezittingen aan het klooster in Elten. Daar was zijn jongste dochter eerste abdis. De oudste dochter Adela nam dat niet en bevocht haar eigen zuster met alle mogelijke middelen, een strijd die uitvoerig is beschreven door chroniqueur Alpertus van Metz, die in die tijd leefde.