Nieuwe fietsbrug toont hoe oude materialen nieuw leven krijgen

Gedeputeerde Helga Witjes van provincie Gelderland sprak deze week in Leipzig over duurzaam bouwen.

Zij benadrukte dat de wereld te snel natuurlijke grondstoffen gebruikt. De zogenaamde 'Wereldoverschrijdingsdag' viel vorig jaar al op 5 juni. Voor Europa en Nederland ligt deze datum nog eerder in het jaar: 12 april.

Dat zei wethouder René Windhouter bij de opening van de nieuwe fietsbrug in de wijk Corlaer.

Die nieuw gebouwde brug dient als voorbeeld van de rondlopende economie. Materialen die elders vrijkwamen, kregen een nieuwe bestemming in de brug. Dit heet 'opwaardering' van materialen in plaats van ze af te breken tot mindere kwaliteit.
Windhouwer: "De gemeente veranderde haar afvalbeleidsplan. De nieuwe naam luidt "van afval naar grondstof". Het doel is afvalstromen te gebruiken als grondstoffen voor nieuwe producten. Dit past bij de "Routekaart Energieneutraal 2050" van de gemeente."

Deze fietsbrug toont aan dat bouwen met hergebruikte materialen mogelijk is. De hele brug bestaat uit materialen die eerder al gebruikt waren. Dit bewijst dat sterke constructies kunnen ontstaan zonder nieuwe grondstoffen.
De brug is nu bedoeld voor fietsers. Maar de constructie kan aangepast worden voor autoverkeer. Dit is vooral een technische uitdaging en geen probleem van de materialen zelf.

Een van de studenten ontwierp het skelet van de brug. Ze voerde ook de berekeningen uit om te controleren of de brug sterk genoeg is. Dit gebeurde in de eerste fase van het project. De brug laat zien dat angst voor hergebruikte materialen niet nodig is. Sterke en veilige constructies zijn mogelijk met oude onderdelen.

De bouwers bekeken eerst veel verschillende materialen voor de nieuwe brug. Ze testten welke materialen sterk genoeg waren. Ook moesten de materialen geschikt zijn voor de praktijk. Uiteindelijk kozen ze voor tropisch hardhout en gebruikt staal van bedrijf Kumey. Deze combinatie bood de beste eigenschappen voor het project.

Voordat het ontwerp begon, gingen de bouwers naar de plek van de brug. Ze keken naar de omgeving en het landschap. Ook onderzochten ze hoeveel mensen de brug zouden gebruiken. Deze informatie was belangrijk voor de grootte en vorm van de brug.

Met de gekozen materialen en kennis van de locatie begon het echte werk. Het ontwerp werd vele keren veranderd en verbeterd. De brug moest goed passen in de omgeving. Ook wilde men dat buurtbewoners betrokken bleven bij het project.

Wij verbaasden ons een beetje over het aantal mensen, dat bij deze opening aanwezig was. Achteraf niet vreemd, als je ziet welke partijen een rol hebben gespeeld: voor dit project werken gemeente en provincie samen met studenten van de Hogeschool Arnhem Nijmegen (HAN), studenten van ROC Rivor Tiel, het staalbedrijf Qumey, De Verschilmakerij en Boonzaaijer Aannemersbedrijf B.V. en Dusseldorp

Het concept voor een modulaire brug kwam in 2023 tot leven. De brug moet zo eenvoudig zijn dat gewone mensen hem kunnen bouwen. Het plan gebruikt alleen hergebruikte materialen. Bedrijf Qumey reageerde enthousiast op het voorstel.

De bedenker wilde het project met jonge mensen uitvoeren. Hij had ervaring met innovatie op de RDM werf in Rotterdam. Ook begeleidde hij eerder studenten bij de HAN. Mark Hofman van de Verschilmakerij hielp om contact te leggen met de hogeschool.

Op een projectmarkt kozen bijna alle studenten voor deze uitdaging. Ze wilden meedoen omdat de brug echt gebouwd zou worden. Vier tot zes studenten werkten aan het ontwerp. Twee andere studenten controleerden of het plan uitvoerbaar was.

Lassen was verboden. De brug moest uit losse onderdelen komen. De maximale lengte werd vastgesteld op 18 meter. De breedte mocht niet meer dan 6 meter zijn. Het resultaat is een brug die in stukken van 3 meter te maken is.

De provincie wilde het middelbaar en hoger onderwijs meer laten samenwerken. Daarom werd besloten de brug bij een ROC te bouwen. Reinier Trommel van de provincie ging akkoord met de plannen.

Het staal kwam vrij na de NAVO bijeenkomst. Het hout is afkomstig uit de waterbouw. Bedrijf Boonzaaijer verzorgde het grondwerk rond het fietspad.

Op 16 maart werd de brug geplaatst. Hij paste precies. Buurtbewoners ervaren minder geluidshinder. Een bewoonster trakteerde de bouwers op koek uit dankbaarheid.

Het concept heet nu Q-Dus en is klaar voor de markt.