Ben blogt: het juiste pad
03 mei , 9:00 • Columns
Foto: schermafbeelding uit "Het juiste pad"
In een wereld vol meningen is de belangrijkste vraag misschien niet wat je denkt, maar wat je doet.
Die vraag wordt prachtig gesteld in het lied 'Het Juiste Pad' van Yentl en De Boer.
Ik ben al jaren liefhebber van dit duo. Ze zijn muzikaal verfijnd, subtiel ironisch en inhoudelijk gelaagd. Maar vooral: ze spelen meesterlijk met taal. Het lied komt uit hun voorstelling Modderkruipers. Modderkruipers zijn vissen die zich bij gevaar diep in de modder verstoppen. Dat beeld blijft hangen. Want juist in deze tijd hebben we mensen nodig die hun hoofd boven de modder durven uitsteken.
Het lied vertelt het verhaal van een jonge moeder. Haar geliefde sterft als ze twintig is. Ze blijft alleen achter met haar dochter. Dan breekt de oorlog uit. Duitse soldaten nemen een deel van haar huis in. Wat volgt is geen zwart-witverhaal. De soldaten brengen ook vrolijkheid in huis.
Maar er kwam leven voor even.
Paardje rijden op de rug van een soldaat
Haar meisje gierend van het lachen
Alsof de oorlog even niet bestaat
Paardje rijden op de rug van een soldaat
Haar meisje gierend van het lachen
Alsof de oorlog even niet bestaat
Haar dochter maakt nog geen onderscheid tussen goed en kwaad. Ons oordeel zou al snel zijn: je heult niet met de vijand. Maar het echte leven is zelden zo simpel.Dan dient zich het eerste dilemma aan.
Bij haar voelden ze zich veilig en thuis
En zo hoorde zij vrij hun geheimen onzichtbaar achter het fornuis
De melkman fluistert in haar oor:
‘Vertel ons wat je hoort en speel het door’
En zo hoorde zij vrij hun geheimen onzichtbaar achter het fornuis
De melkman fluistert in haar oor:
‘Vertel ons wat je hoort en speel het door’
En dan klinkt voor het eerst de centrale vraag:
Als je nu vergeet dat je weet hoe het afloopt
Hoe alles is gegaan
De winnaars en verliezen
Zou je het kiezen
Het juiste pad
Hoe alles is gegaan
De winnaars en verliezen
Zou je het kiezen
Het juiste pad
Verplaats je eens naar die koude nacht, zingen Yentl Schieman en Christine de Boer. Achteraf weten we wie de winnaars en verliezers zijn. Maar op dat moment niet. De Deense filosoof Søren Kierkegaard schreef: Het leven kan alleen achterwaarts begrepen worden, maar moet voorwaarts worden geleefd. Pas later weet je of je keuze goed was. Op het moment zelf moet je handelen zonder zekerheid.
De vrouw smokkelt de informatie die ze hoort ‘in de vouw van een oude krant’ naar buiten. Tot de buren haar verraden. Met een kus neemt ze afscheid van haar dochter. In een volle trein wordt ze weggevoerd, onbekend waarheen. Uit haar ooghoek ziet ze dat de deur van de rijdende trein op een kier staat. Zou ze springen?
En dan komt de vraag naar ons:
Plaats jezelf in een koude trein,Hoe heldhaftig zou je zijnHoop je dat het goed komtOf wacht je tot de moed komt
En daar raakt cultuur iets wat nieuwsberichten zelden raken. Niet alleen de vraag wat goed of fout is, maar de vraag: wat zou jíj doen?
Zitten wij niet ook in een trein? Een trein die ons – misschien zonder dat we het in de gaten hebben – meeneemt naar een rechteloze wereld waar de macht van de sterkste geldt, het internationaal recht geen rol meer speelt en de rechtsstaat vooral als hinderlijk wordt ervaren. Waar de grootste schreeuwers het podium pakken. Waar wantrouwen groeit en mildheid zwakte lijkt.Hebben we de moed om uit die trein te springen? Spreken we ons uit als iemand buitengesloten wordt? Corrigeren we een leugen? Of blijven we stil voor de lieve vrede of om zelf uit de vuurlinie te blijven? Kortom: duiken we weg als die modderkruiper of zetten we als een pauw onze veren op om te laten zien waar we voor staan?
De vrouw neemt haar besluit, met de kennis die ze op dat moment heeft. Ze springt:
Ze sprong op volle vaart uit de trein
En hoe ze wist dat ze goed zat, zal voor altijd een raadsel zijn
Ze sprong op volle vaart uit de trein
En hoe ze wist dat ze goed zat, zal voor altijd een raadsel zijn
Loading articles...
Loading
