Hans den Haan over "een stijve nek"

Het leven verblijdt ons met verschillende leermomenten. Maar een uniek leermoment is toch wel de stijve nek. Hoeveel kunnen we daarvan niet leren? Dat lekker slapen niet vanzelfsprekend is. Dat je sowieso niet 360 graden met je hoofd kunt draaien, zoals de Ransruil of Regan MacNiel in the Exorcist. Maar überhaupt dat je jezelf gelukkig mag prijzen als je geen stijve nek hebt. Want het is niet leuk.
Een bekend spreekwoord zegt ook: een stijve nek komt te paard en gaat te voet. Met andere woorden: het is voorlopig niet over als je het eenmaal hebt.

Ik weet nog dat ik in mijn jeugd gedurende één dag een stijve nek had. Een soort eendagsvlieg, maar dan de nek. Dat was in Lugano. Ik lag de hele dag verkrampt in die zonovergoten tent. En dat was warm. Maar misschien wel goed voor die nek, die warmte.
Maar de volgende dag dobberde ik alweer dobberlustig in mijn opblaasbootje op het meer. Genezen.
Dat was vroeger. De stijve nek heeft mij toen niet genekt. Maar nu duurt hij al drie weken. Blijkbaar niet meer het jeugdig zelfgenezend vermogen. Het duurt lang.
En het ergste: telkens weer een terugval.

Maar laten we niet al te somber zijn en gewoon beginnen met de voordelen van een stijve nek. Een groot voordeel: de standaard semi-ascetische levenswijze afschaffen. Zogenaamd supergezond leven. Want je hebt het al moeilijk genoeg met die stijve nek. Dus koop nou maar eens een goede fles wijn bij De Moor. En drink hem lekker op. Toedeledokie Raad van de Gezondheidsbescherming.

En de verplichte tweewekelijkse familietriatlon van mijn schoonvader. Daar hoef ik ook niet heen. Weliswaar na afloop de gezamenlijke gezellige familiedouche. Maar toch.
Maar een voordeel van een stijve nek is ook perfecte focus. Je kunt je niet meer laten afleiden door wat er links of rechts van je gebeurt. Je hebt een natuurlijke tunnelvisie die uitstekend is voor je productiviteit. Je bewandelt zelden nog onnodige zijwegen.
Maar de straat oversteken wordt een beetje lastig. Maar misschien kun je tijdelijk een getrainde hond inhuren, die voor jou links en rechts kijkt en drie maal blaft als je veilig kunt oversteken. Ik zag ooit in Utrecht twee honden zich opstellen langs de stoeprand om over te steken. Een grote hond keek eerst keurig links en rechts. Een kleine naast hem volgde hem in diep vertrouwen en stak samen met hem over op het moment van goedkeuring.

Ik weet nog wel dat mijn belangrijkste woonwens was: ik wil in ieder geval dichtbij een fysiotherapiecentrum wonen. Op loopafstand. In geval ik een stijve nek mocht krijgen. Nou, dat is gelukt. Zowel het centrum als de nek. Een kleine wandeling langs eendenkwaak en kroezekroost en ik ben er. Arrivé.
Daar word je vooral gekneed. Heel Holland bakt. En je krijgt oefeningen mee. Zoals: mijd elk familielid dat zich niets gelegen laat liggen aan de stijfheid van je nek. En die vindt dat je toch naar de familietriatlon moet komen. Of een tenniswedstrijd op tv moet volgen. Ook heen en weer.

Zou de nek dan toch veroorzaakt zijn door een overmaat aan de neiging om naar UFO's te zoeken in de hemelgebieden. Vogels in de vlucht bekijken is ook even niet meer mogelijk. Dat is nog frustrerender. Omdat ik de vlucht der vogelen zozeer bewonder. In het bijzonder die welke profiteren van termiek.

Voor de stijve-nek-bezitter is er één ding van onschatbare waarde. Weten wat niet helpt tegen een stijve nek. Dat is een ervaringsfeit. Zo helpen pijnstillers niet tegen een stijve nek. Wrijven helpt ook niet. Meditatie helpt niet. Zelfs Reiki helpt niet. Een oud flesje Jomanda’s magisch water in je nek uitgieten ook niet. Gebedsgenezing nul komma nul. Zelfmassage, het helpt niet. Geen enkel effect.
Slechts één ding helpt tijdelijk een beetje. Drie glazen Salentein Merlot. Achterover geslagen langs tanden, tong, huig en vervolgens in het donkere gat naar beneden. De zogeheten slokpijp. Dat geeft tijdelijk verlichting. Maar 25 euro per fles?

De meest beroerde uitvinding voor iemand met een stijve en pijnlijke nek is de verkeersdrempel. Niet dat ik zelf autorijd. Dat kan niet als je niet opzij kunt kijken. Of omhoog. Volg alleen routes met stoplichten op straatniveau. Geen overvliegende verkeerslichten.
Elke verkeersdrempel heeft een oprit en een afrit. Terwijl je nek gewoon recht vooruit wil blijven rijden. Niet omhoog of omlaag. En dat is telkens even op je tanden knijpen. Het kan best pijn doen, als je plotseling stijgt of daalt.
Het ergst in Nijkerk is uiteraard de Holkerweg. Vanaf de Van Middachtenstraat tot aan de Bunschoterweg. Daar rijd je kermend langs de dierenarts. En Huis Den Hoek.
Het is ook een goede indicatie voor hoe ernstig de klachten zijn. Wanneer je minder pijn ervaart bij de hoogste verkeersdrempels, dan gaat het alweer wat beter.

Maar overdag is het nog wel vol te houden. De nachten, die zijn zwaar. Want je kunt niet lekker ontspannen liggen. In elke houding voel je toch die zere nek. Alleen op de linkerzij met een stapeltje kussens is het nog enigszins te doen. En dan maar hopen dat je in slaap valt.
Ze zeggen altijd: pijn heeft een waarschuwingsfunctie. Je lichaam zegt: er is iets niet in orde. Maar na drie weken pijn, dan weet je dat toch wel. Moet er dan nog steeds geworden gewaarschuwd? En bovendien zowat 24 uur per dag. Wat is het nut daarvan? Mocht er een schepper zijn, dan had hij dit toch wel anders kunnen organiseren. Zoals elke ochtend even een briefje uit je mond. Het is nog niet in orde. Neem rust.