Meander opereert als een van eersten in Europa met voelfunctie

Meander Medisch Centrum in Amersfoort voert op donderdag 29 oktober operaties uit met Force Feedback.

Dat is een nieuwe functie van de operatierobot Da Vinci 5. Meander is een van de eerste ziekenhuizen in Europa dat deze functie gebruikt. De chirurg kan hiermee tijdens de operatie beter voelen hoeveel kracht hij op het weefsel zet.

Force Feedback geeft de chirurg direct terugkoppeling over trek- en duwkrachten op het lichaam. Zo kan hij voorzichtiger en preciezer opereren. Volgens Meander raakt het weefsel daardoor minder beschadigd. Ook is de kans op bloedverlies kleiner.

Dat kan voordelen hebben voor patiënten. Denk aan minder pijn na de operatie, een sneller herstel en een kortere opname in het ziekenhuis. Op termijn kan een operatie mogelijk ook korter duren. Dan is minder narcose nodig.

Meander werkt sinds 2011 met een operatierobot. In oktober 2025 kreeg het ziekenhuis als eerste in Nederland twee exemplaren van de Da Vinci 5. Het Amerikaanse bedrijf Intuitive heeft deze robot ontwikkeld.

Sindsdien zijn er meer dan 800 operaties met de Da Vinci 5 uitgevoerd. De robot wordt gebruikt bij maag-, darm- en oncologische chirurgie, gynaecologie en urologie. Volgens het ziekenhuis zijn de ervaringen positief.

Esther Consten en Ivo Broeders zijn chirurg en hoogleraar. Sinds de komst van de Da Vinci 5 krijgen zij veel bezoek van medisch specialisten uit de hele wereld. Die willen meer leren over robotchirurgie. Consten en Broeders hebben ook al zo’n 50 collega’s opgeleid om met de robot te werken. Broeders: “We willen dat Meander een kenniscentrum wordt, voor iedereen die met robotchirurgie te maken heeft.”

De robot verandert ook het werk van de operatieassistenten. De chirurg zit tijdens de operatie achter een bedieningspost, enkele meters van de operatietafel. De operatieassistenten staan aan tafel bij de patiënt.

Eveline van Zuijlen is operatieassistent. Zij zegt: “Robotchirurgie maakt ons werk als operatieassistenten uitdagend. De chirurg opereert vanuit een console, een soort cockpit enkele meters van de operatietafel, terwijl wij aan tafel bij de patiënt staan. Wij krijgen daar precies mee wat er met de patiënt gebeurt. Dat maakt dat we veel verantwoordelijkheid hebben. Bij elke vernieuwing zijn wij als operatieassistenten vanaf het begin betrokken en krijgen we training.”

De Da Vinci 5 gebruikt ook gegevens van duizenden vergelijkbare operaties over de hele wereld. De chirurg kan zo de ingreep steeds beter uitvoeren. Deze techniek wordt onder meer gebruikt bij operaties aan de endeldarm, dikke darm, prostaat, het middenrif en de bekkenbodem. Volgens Meander kunnen operaties door de combinatie van robot, gegevens en kennis van de chirurg steeds nauwkeuriger en veiliger worden.

foto links: Chirurgen Esther Consten en Ivo Broeders bij de console van de operatierobot bij levering in 2025
foto rechts: Enkele OK-assistenten die met de robot werken, met Eveline van Zuijlen in het midden