Belevenissen van een schilderende Nijkerker...deel 19

19 februari 2026

Ik schrok toen ik las dat Jan Timman was overleden. Een pagina op teletekst. Dat wel. Maar tot mijn verbazing bij de sportsectie.

Een groot schaker en analyticus is niet meer. Ik heb hem een paar keer van dichtbij mogen meemaken. Een keer zag ik hem slechts in een flits in Hilversum, op een podium gezeten tijdens een tweekamp tegen het Russische toptalent Gary Kasparov. Het jaar 1985. Ik had geen toegangskaart en het lukte niet om de zaal te bezoeken. Het leek even in dat moment alsof hij en Gary Kasparov op een troon of beter gezegd op een altaar het schaak uitoefenden.

Jaren later, in een simultaan ben ik door hem van het bord geveegd. Als eenvoudige clubschaker had ik geen enkele schijn van kans om het meer dan twintig zetten vol te houden. Ik heb desondanks genoten van die wedstrijd, ongetwijfeld meer dan Jan Timman zelf die mij sportief maar vooral als troost een hand gaf.

De combinatie van een begenadigd schaker met een klassiek gezicht van een Apollo is zover ik kan overzien zeldzaam. Tel daarbij zijn weelderige krullen die hij tot late leeftijd heeft weten te bewaren en zie daar een onvergetelijke verschijning. Maar zie ook hoe hij sympathiek en hoffelijk zijn opponent Mikhail Tal een hand geeft bij hun treffen in 1988. Vergelijk dat eens met de huidige beelden van de actuele wereldtoppers.

Jan was in zijn jonge jaren een voorbeeld voor mij. Ik vond hem moedig en zag dat met jaloezie aan. Hij trok door Europa om de diverse schaaktoernooien te bezoeken en op die manier in zijn levensonderhoud te voorzien. Ik heb het idee dat dit met vallen en opstaan gebeurde maar het leverde wel mooie anekdotes op. Ook bewaar ik een beeld dat hij gezamenlijk met Jan Hein Donner in een “Deux Chevaux” mij toevallig in Amsterdam eens vrolijk passeerde en dat deze auto opvallend naar een kant overhelde.

Jan Timman verlangde al op jonge leeftijd een vrij en heerlijk leven te leiden. Volgens mij is dat ook gelukt.